Beşeri tıbbi ürünler
KT Okunabilirlik Testi ve Köprüleme Hizmetlerimiz
Kullanma talimatının (KT) hastalar tarafından kolayca bulunup doğru anlaşıldığını kanıtlamak, ruhsat başvurularının zorunlu bir parçasıdır. Okunabilirlik testlerini ve köprüleme raporlarını TİTCK kılavuzlarına, Avrupa Komisyonu okunabilirlik rehberine ve CMDh dokümanlarına uygun şekilde tasarlıyor, uyguluyor ve raporluyoruz.
Hizmet kapsamı
Hizmet kapsamımız
Okunabilirlik Testi (Kullanıcı Testi)
- Test öncesinde KT’nin okunabilirlik açısından ön değerlendirmesi ve iyileştirme önerileri
- Ürüne özgü soru setinin ve test protokolünün hazırlanması
- Hedef kullanıcı profiline uygun gönüllülerin belirlenmesi
- Pilot test ve ardından test turlarının uygulanması
- Her soru için kabul kriterinin değerlendirilmesi: 20 katılımcıdan en az 16’sının bilgiyi bulup doğru anlaması
- Turlar arasında gerekli KT revizyonlarının yapılması
- Katılımcı verilerinin KVKK’ya uygun yönetimi
- Okunabilirlik test raporunun ruhsat dosyasına eklenecek formatta hazırlanması
Köprüleme (Bridging)
- Daha önce test edilmiş bir KT’ye dayanarak yeni test yapmadan uygunluk gösterilmesi
- Ana KT ile hedef KT arasında içerik ve düzen benzerliğinin karşılaştırmalı analizi
- Yeni güç, farmasötik form, hat uzantısı ve benzer durumlarda köprüleme uygunluğunun değerlendirilmesi
- Köprüleme raporunun CMDh önerilerine uygun hazırlanması
- Köprülemenin yeterli olmadığı durumların belirlenmesi ve odaklı test önerilmesi
Sürecimiz: Ön değerlendirme → Protokol ve soru seti → Test uygulaması → Raporlama → Otorite sorularının yanıtlanmasında destek
Sıkça sorulan sorular
Merak edilenler
Yanıtlar TİTCK Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri ve Kullanma Talimatına İlişkin Kılavuz (İRD-KLVZ-07, 18. revizyon, 11.08.2026; Bölüm 2: Okunabilirlik), İlaç Ruhsatlandırma Dairesi SSS (16.02.2024), Kullanma Talimatı SSS ile CMDh’nin köprüleme önerilerine (CMDh/100/2007 Rev. 3, Aralık 2017) dayanır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel mevzuat ve Kurum duyuruları esastır.
Okunabilirlik testi hangi başvurularda zorunlu?
Tüm ruhsat başvurularında, hastane ürünleri dahil, okunabilirlik testinin tamamlanacağına dair taahhüt ve protokol sunulması zorunludur; yalnızca KÜB’ü olup KT’si olmayan ürünler muaftır. TİTCK’ya göre piyasadaki ürünlerde okunabilirlik testi yapılmadığı için jenerik ürünler için de test gerekir; ürünü yalnızca sağlık mesleği mensubu uygulayacak olsa bile test yapılmalıdır. Test KT içindir; ambalaj için okunabilirlik testi istenmez.
Test ruhsat sürecinin hangi aşamasında sunulur?
Okunabilirlik testi Modül 1.3.4’te sunulur. Başvuru sırasında test tamamlanmamışsa, kılavuza uygun test protokolü ve testin ruhsatlandırma sürecinde tamamlanacağına dair taahhüt Modül 1.3.4’e konarak CTD ön incelemesi tamamlanabilir. Ancak test tamamlanıp sunulmadan ruhsat süreci tamamlanmaz.
Test nasıl yapılır, başarı kriteri nedir?
Ambalaj Kılavuzu tanı amaçlı (diagnostic) bir test öngörür: KT katılımcıya tek doküman olarak verilir ve en fazla yaklaşık 15 soru ile ilacın ne için ve nasıl kullanılacağı, olası yan etkiler gibi kritik bilgilerin bulunup anlaşılması sınanır. Katılımcılar risk altındaki gruplardan (ör. yaşlılar) seçilir, iş arkadaşları gibi birbirine yakın topluluklardan kaçınılır. Görüşmeler birebir ve kişi başı 30–45 dakikadır; sorular rastgele sırayla sorulur, katılımcı kendi cümleleriyle sözlü yanıt verir. İlk 10 katılımcının ardından sonuçlar değerlendirilir, gerekirse KT düzeltilir ve 10 kişi daha test edilir. Başarı kriteri, her soruya 20 katılımcıdan en az 16’sının doğru yanıt vermesidir; aynı 16 kişinin her soruyu bilmesi gerekmez. Avrupa Komisyonu okunabilirlik rehberinde olduğu gibi, soru setini ana turlardan önce pilot testle sınıyoruz.
Köprüleme (bridging) nedir, ne zaman kabul edilir?
Köprüleme, daha önce başarıyla test edilmiş bir “ana” KT’ye dayanarak, “hedef” KT için yeni tam test yapmadan okunabilirliğin gösterilmesidir. CMDh’nin köprüleme önerilerine göre iki KT arasında hem içerik (özellikle kritik güvenlilik mesajları) hem de düzen ve tasarım (yazı tipi ve boyutu, başlık yapısı, renk kullanımı, yazım dili, kritik güvenlilik bölümlerinin yerleşimi, piktogramlar) yönünden benzerlik gösterilmelidir; içerik ve düzen için iki ayrı ana KT kullanılabilir (çift köprüleme). Aynı etkin maddenin farklı güç veya uygulama yolları (hat uzantıları), temel güvenlilik mesajları benzer olan aynı terapötik sınıftaki ürünler ve kombinasyon ürünleri tipik örneklerdir; antiaritmikler ve antiepileptikler gibi aynı grupta farklı klinik özellikler taşıyan ilaçlarda köprüleme genellikle kabul edilmez. TİTCK, yurt dışındaki referans ürünün halka açık yayımlanmış okunabilirlik testi mevcutsa köprülemeyi kabul eder; köprülenen ürünün Türkiye’de ruhsatlı olması şartı yoktur.
Odaklı test (focus test) ne zaman gerekir?
Hedef KT ana KT’den bir veya iki noktada ayrılıyorsa (ör. yeni bir uygulama yolu ya da cihaz), köprüleme raporuyla birlikte yalnızca bu noktalara odaklanan bir test sunulur. TİTCK de bazı bölümlerin yeniden değerlendirilmesini gerekli gördüğünde veya yapılan varyasyona bağlı olarak focus test talep edebilir.
Köprüleme raporunda neler bulunur?
CMDh’ye göre köprüleme önerisi, CMDh’nin QRD formuyla (CMDh/365/2017) hazırlanıp Modül 1.3.4’te sunulur. Raporda hedef KT’deki güvenli kullanım için temel mesajların ana KT testinde nasıl karşılandığı, iki KT’nin tasarım ve düzen karşılaştırması ile mesajların karmaşıklığı ve kullanılan dil eleştirel olarak tartışılır. Ana KT’nin test verileri rapora eklenmez; ana KT’nin daha önce başka bir başvuruda sunulup onaylanmış olması gerekir.
KT güncellendiğinde test tekrarlanmalı mı?
Her KÜB/KT güncellemesi yeni test gerektirmez. CTD Modül 1.3.4 uyarınca, KT’nin önemli ölçüde değiştiği ruhsat sonrası başvurularda okunabilirlik bilgisi ya da testin neden gerekmediğine dair gerekçe sunulur. TİTCK güncellemeyi değerlendirirken okunabilirlik testi gerektiğine karar verirse başvuru sahibine bildirir; değişikliğin kapsamına göre focus test istenebilir. Güncellemenin etkisini köprüleme mantığıyla değerlendirip testin gerekip gerekmediğini başvuru öncesinde gerekçelendiriyoruz.
Yurt dışında yapılmış test veya köprüleme raporu kullanılabilir mi?
Evet. Yurt dışında yapılmış okunabilirlik testi veya köprüleme raporu Türkçe tercümesiyle sunulabilir; köprülenen referans ürün hakkında bilgi verilmesi faydalıdır. Modül 1 dokümanı olduğu için tercümenin yeminli tercüman tarafından yapılması gerekir. Testin ve sonuç raporunun tamamının Türkçe tercümesi istenir.
Katılımcı bilgileri raporda nasıl sunulur, testi kim yapabilir?
Katılımcıların yaş, cinsiyet ve eğitim gibi bilgileri testin değerlendirilmesinde önemlidir ve raporda KVKK’ya uygun şekilde, kimlik belirlenemeyecek biçimde sunulur. Testin dışarıdan hizmet alınarak yapılması zorunlu değildir; önemli olan kılavuzdaki standartlara uygun yapılmasıdır ve Kurumun test ile ilgili tüm talepleri için başvuru sahibi sorumludur.
Okunabilirlik yalnızca test mi? KT ve ambalaj tasarımında hangi kurallar var?
Hayır, Ambalaj Kılavuzu tasarım kuralları da getirir. Başlıcaları:
- KT metni daraltılmamış, en az 8 punto (Times New Roman ölçüsü); ambalaj bilgileri en az 7 punto
- Satır aralığı, satırdaki kelime aralığının en az 1,5 katı; iki yana yaslı metin ve yaygın büyük harf kullanımı yok
- Açık zemin üzerine koyu metin; metin ve zeminde benzer renkler kullanılmaz
- Dış ambalajda ürün adı ve yitilik kısaltılmamış Braille ile; Marburg Medium önerilir
- Görme engelli ve az görenler için büyük puntolu, Braille veya multimedya karekodla sesli KT seçenekleri
Test öncesi ön değerlendirmede KT’yi bu kurallara göre de kontrol ediyoruz.
